Wielu Polaków opiekuje się kotami, uważając ich za swoich najlepszych właścicieli. Niektórzy mają problem z określeniem barwy swojego pupila, tym bardziej, że kolorów umaszczenia jest mnóstwo. Poniżej przybliżymy informacje na temat tych najpopularniejszych, zdradzając także, jaki kolor sierści może mieć wpływ na zachowanie kociaka. Ta wiedza może okazać się przydatna w umacnianiu relacji z czworonogiem.
Spis treści
Bury kot – jaki to kolor sierści?
Najczęściej w polskich domach spotyka się koty bure, czyli posiadające sierść składającą się z popielatych, szaro-brązowych oraz ciemnych – prawie grafitowych pasm, które tworzą charakterystyczne pręgi, plamki czy cętki. Dzieje się tak na skutek działania genu agouti warunkującego naprzemienny rozkład jaśniejszych i ciemniejszych części barwnika w pojedynczym włosie. Takie kociaki charakteryzują się również symetrycznymi rysunkami w formie litery M na czole czy jaśniejszymi liniami, jakie przebiegają wzdłuż policzków.
Ten typ umaszczenia zwykle występuje u kociaka europejskiego krótkowłosego, zwanego dachowcem. Mimo że jest to dość częsta barwa, gwarantuje ona zwierzakom świetny kamuflaż w środowisku naturalnym, gdyż wzór pręgowania pomaga mu ukrywać się w trawie, pod krzewami lub w cieniu drzew. Może to wspierać instynkt łowiecki, przydając się także w trakcie polowania na niewielkie ofiary.
Można wyróżnić kilka opcji burego umaszczenia, a konkretnie: klasyczne pręgowanie, cętkowane, tygrysie i ticked, czyli właściwie bez wyraźnych wzorów, co można zaobserwować, chociażby u kotów abisyńskich. Każdy wiąże się z odmiennym fenotypem, choć wszystkie zaliczają się do tej kategorii koloru. Odpowiedzi na pytanie – bury kot – jaki to kolor – należy więc szukać nie tylko w samej barwie, ale i w typie oraz intensywności pręgowania.
Choć niektóre osobniki sprawiają wrażenie jednolicie szarych lub brązowawych, w świetle naturalnym często możn zaobserwować złożone, wielobarwne szczegóły – od lekkiego, rudego połysku aż po prawie oliwkowe refleksy. Ten efekt jest widoczny w związku z obecnością feomelaniny i eumelaniny o różnym stopniu natężenia – są to dwa podstawowe typy melaniny, które odpowiadają za kocie umaszczenie.
Poza uzyskaniem podstawowej wiedzy dotyczącej burego kota i jaki to kolor, warto także wiedzieć, że takie kociaki zwykle posiadają zrównoważony charakter. Choć ciężko wskazać jednoznaczny związek pomiędzy barwą a osobowością, behawioryści zazwyczaj obserwują u nich większą elastyczność, jeśli chodzi o adaptację w nowym otoczeniu oraz umiarkowaną aktywność w ciągu dnia. Te cechy czynią je częstym wyborem dla osób starszych lub rodzin z dziećmi.
Wiedząc już niemal wszystko o burym kocie i jaki to kolor, dobrze poznać także informacje o kwestiach zdrowotnych związanych z tą barwą sierści. Właściciele kotów posiadających pręgowane, szarobrązowe umaszczenie powinni sprawdzić, czy występują u nich kłopoty skórne o podłożu alergicznym, które wynikają z wysokiej gęstości podszerstka – zwłaszcza u niewykastrowanych kociaków. Zalecamy wtedy udawanie się z nimi na kontrolę dermatologiczną i stosowanie właściwej diety, gdyż może to ograniczyć do minimum ryzyko pojawienia się reakcji skórnych oraz zbyt częstego wylizywania sierści.
Szylkret – jak wygląda to umaszczenie kota?
Jeśli chodzi o szylkret, to uważa się go za nietypową, lecz naprawdę zachwycającą barwę sierści. W klasycznej wersji tego koloru pojawiają się czarno-rude odcienie z wszelkiego rodzaju plamkami. Należy jednak wspomnieć, że są także ubarwienia o innych odcieniach i rozmaitym nasyceniu – te najbardziej nietypowe mieszają się ze sobą przy nierównomiernie oraz całkowicie przypadkowo rozłożonych na całym ciele plamkach.
Podstawowy podział uwzględnia następujące barwy: rudo-kremowo-brązowe, rudo-kremowo-czarne i z plamami nierównomiernie rozstawionymi na innym tle. W języku angielskim wyróżnia się natomiast szylkrety dwukolorowe, nazywane tortiami i będące mieszanką czarnego z rudym oraz trójkolorowe, czyli calico, gdzie dochodzi jeszcze biel. Te pierwsze kociaki niekiedy posiadają rudą plamkę na pyszczku, a drugie odznaczają się widocznymi plamkami w trzech kolorach oraz brakiem nawet pojedynczych plamek w innych odcieniach.
Według federacji felinologicznej, czyli zajmującej się nauką o kotach, wyróżnia się także koty o wymienionych poniżej barwach sierści:
- czarny szylkretowy będący mieszanką czarnego i rudego
- czekoladowy szylkretowy charakteryzujący się plamami w barwie mlecznej czekolady oraz rudymi
- cynamonowy szylkretowy – z cynamonowobrązowymi i rudymi plamami
- liliowy szylkretowy, czyli posiadający liliowe oraz kremowe plamy
- niebiesko–kremowe – plamki niebieskie i kremowe
- płowy szylkretowy – odznaczający się beżowopłowymi oraz kremowymi plamami
Szylkretowym umaszczeniem charakteryzują się przede wszystkim kocice, gdyż rudo-czarna sierść współgra z żeńskim chromosomem X, występując w sprzeczności z męskim układem XY. Niektóre samce wyróżniają się jednak dodatkowym chromosomem X, który tworzy konfigurację XXY i to właśnie są przypadki, kiedy kocur może być szylkretem – zgodnie z badaniami, dzieje się tak w przypadku 1 na 3000 osobników. Są jednak one bardziej narażone na bezpłodność niż koty o innym umaszczeniu.
Szylkretki zdecydowanie wyróżniają się wśród innych kotów także pod względem charakteru – wiele osób nazywa je kocimi księżniczkami. Często cechują się zwiększoną skłonnością do przeżywania negatywnych emocji – np. lęku, smutku, gniewu czy niepokoju. Zdarza się, że są chimeryczne i mają zmienny nastrój. Choć uważa się je za głośne oraz zadziorne, to warto podkreślić, że potrafią mocno przywiązywać się do swoich opiekunów, okazując im swoją miłość oraz wyjątkową lojalność.
Czarny kot – cechy charakterystyczne tego umaszczenia
Wśród najbardziej jednolitych i intensywnych wersji barwnych należy wymienić czarne umaszczenie, które powstaje poprzez dominację pigmentu eumelaniny. Pod światłem często dostrzegalne są łagodne przejścia tonalne – zaczynając od grafitowych refleksów, a kończąc na subtelnym brązowym połysku. Warto wspomnieć, że niektóre czarne koty nie są zupełnie jednolite, gdyż można spotkać osobniki posiadające drobne, niemal schowane białe plamki na brzuchu lub szyi – zwane medalionami.
Według przesądów, spotkanie na swojej drodze czarnego kota ma oznaczać pecha, lecz niegdyś uważano, że mają one magiczne właściwości i mogą przynosić zarówno nieszczęście, jak i szczęście. Obecnie wiele osób podziwia elgancję oraz majestatyczny wygląd tych zwierząt, szczególnie zachwycając się ich sylwetką oraz błyszczącą sierścią.
Specjaliści weterynarii twierdzą, że problemy zdrowotne u czarnego kota można zauważyć nieco szybciej niż w przypadku innych rodzajów umaszczenia – nadmierne wylizywanie sierści może bowiem powodować wyraźne przerzedzenia, a niektóre zaburzenia metaboliczne mogą prowadzić do brązowienia włosa. Warto jednak podkreślić, że wyniki badań mówią o prawdopodobnym związku tego ubarwienia z trochę wyższą odpornością na niektóre choroby wirusowe, co z dużą dozą prawdopodobieństwa ma swoją przyczynę w powiązaniach genów odpowiadających za pigmentację z układem odpornościowym.
Czarne koty wciąż są kojarzone z różnymi stereotypami, lecz coraz częściej docenia się ich niebywałe piękno, a w szczególności zachwycające zestawienie ciemnej sierści z kontrastującymi, złocistymi lub zielonymi oczami.
Biały kot – czym charakteryzuje się to umaszczenie
Białe umaszczenie u kotów jest związane z zupełnym brakiem pigmentu – efekt śnieżnobiałej sierści powstaje na skutek odbijania światła. Należy wspomnieć o różnych mechanizmach przyczyniających się do takiej barwy – może to być albinizm, ale również działanie genu maskującego kolor czy rozległe plamy bieli, które przykrywają inne ubarwienie. Niekiedy dochodzi do sytuacji, że kocię przychodzi na świat z lekkim zabarwieniem na głowie, a następnie do jego zniknięcia w pierwszych miesiącach życia zwierzaka.
Białe koty odznaczają się nie tylko ubarwieniem, lecz często również heterochromią, czyli jednym okiem niebieskim, a drugim zielonym lub bursztynowym. Należy jednak dodać, że osobniki z niebieskimi tęczówkami mogą zmagać się z wrodzoną głuchotą jednostronną lub obustronną, co ma związek z genem, który odpowiada za brak pigmentu w obrębie ucha wewnętrznego. Podczas adopcji kociaka warto więc pomyśleć o przeprowadzeniu badania BAER umożliwiającego ocenę umiejętności słyszenia.
Nieco inaczej wygląda pielęgnacja sierści białego kota, gdyż włosy pozbawione pigmentu cechują się podwyższoną podatnością na żółknięcie, a skóra pod nimi – zwłaszcza w okolicach uszu i nosa – jest zdecydowanie bardziej wrażliwa na promieniowanie słoneczne. W przypadku osobników posiadających krótką sierść oraz różowe uszy, trzeba liczyć się z większym ryzykiem poparzeń, czego rezultatem mogą być nawet zmiany nowotworowe skóry. Ryzyko można zmniejszyć poprzez systematyczne używanie kremów ochronnych u kotów wychodzących na dwór i ograniczanie ich kontaktu z intensywnym słońcem.
Białe koty kojarzy się raczej z delikatnością, lecz mogą mieć tak samo różnorodny charakter jak osobniki o innego rodzaju umaszczeniach. Wyróżniają się głównie ze względu na jasną, kontrastującą sierść i wyjątkowe spojrzenie, w związku z czym uważa się je za jedne z najbardziej interesujących kociaków.
Kolory kociej sierści – przydatne informacje
Powyższe informacje dotyczące burych, białych i czarnych kotów, a także szylkretów, mogą przydać się wielu właścicielom takich zwierząt. Szczególnie istotna jest tu kwestia ich charakteru, która może okazać się pomocna w wyborze odpowiedniego sposobu postępowania ze zwierzakami. Warto z pewnością także wiedzieć o chorobach, jakie mogą się wiązać z danym rodzajem umaszczenia oraz o tym, w jaki sposób można im zapobiec.
